آموزش سرویس آسانسور؛ راهنمای کامل
آسانسور یکی از مهمترین تجهیزات هر ساختمان است؛ وسیلهای که شاید تا وقتی درست کار میکند، چندان به آن توجه نکنیم، اما کافی است درِ کابین درست بسته نشود، آسانسور بین طبقات متوقف شود یا صدای غیرعادی از موتورخانه شنیده شود تا اهمیت سرویس و نگهداری آن کاملا مشخص شود.
آموزش سرویس آسانسور
فقط برای تکنسینها و تعمیرکاران کاربرد ندارد. اگر مدیر ساختمان، مالک یا حتی مسئول نگهداری یک مجتمع هستید، بهتر است بدانید سرویس آسانسور دقیقا شامل چه کارهایی میشود، چه قطعاتی باید بررسی شوند، هزینه سرویس چطور محاسبه میشود و قوانین سرویس و نگهداری آسانسور چه الزاماتی دارند.
در این مقاله قرار است همه این موارد را به زبان ساده ولی فنی بررسی کنیم؛ از مراحل سرویس آسانسور و چکلیست قطعات گرفته تا هزینه سرویس ماهیانه آسانسور ۱۴۰۵ و نحوه محاسبه هزینه سرویس آسانسور.
سرویس آسانسور چیست و چرا اهمیت دارد؟
سرویس آسانسور یعنی مجموعهای از بازدیدها و اقدامات فنی دورهای که برای حفظ عملکرد صحیح، کاهش خرابی و افزایش ایمنی آسانسور انجام میشود.
در یک سرویس اصولی، تکنسین فقط یک یا دو قطعه را بررسی نمیکند. موتور، ترمز، سیمبکسل، دربها، تابلو فرمان، تجهیزات ایمنی، چاه، چاهک، کابین و سایر قسمتهای مرتبط باید متناسب با نوع آسانسور بررسی شوند.
یک نکته مهم را هم همین ابتدا روشن کنیم:
سرویس با تعمیر فرق دارد.
در سرویس دورهای، هدف اصلی پیشگیری از خرابی و شناسایی زودهنگام ایرادهاست؛ اما در تعمیر آسانسور، معمولاً یک قطعه یا سیستم دچار مشکل شده و باید تعمیر، تنظیم یا تعویض شود.
به همین دلیل، سرویس منظم میتواند از خرابیهای بزرگتر و هزینههای سنگینتر جلوگیری کند.
آموزش سرویس آسانسور؛ سرویس از کجا شروع میشود؟
اگر بخواهیم آموزش سرویس آسانسور را به شکل اصولی بررسی کنیم، باید بدانیم که سرویس از یک چککردن ساده شروع نمیشود.
تکنسین ابتدا وضعیت کلی دستگاه را بررسی میکند و سپس قسمتهای مختلف آسانسور را مورد ارزیابی قرار میدهد.
نوع آسانسور، تعداد توقف، میزان تردد، عمر دستگاه و تجهیزات نصبشده روی آن تعیین میکنند که چه مواردی باید با دقت بیشتری بررسی شوند.
۱. بررسی موتور آسانسور
موتور یکی از اصلیترین اجزای آسانسورهای کششی است.
در زمان سرویس موتور آسانسور، تکنسین باید وضعیت عملکرد آن را بررسی کند. صدا، لرزش، دما، اتصالات و شرایط کلی موتور از جمله موارد مهم هستند.
اگر آسانسور گیربکسی باشد، وضعیت گیربکس و روغن آن نیز اهمیت دارد. در آسانسورهای گیرلس، ساختار سیستم متفاوت است و بررسیها متناسب با همان سیستم انجام میشود.
هر صدای جدید یا لرزش غیرعادی موتور را نباید طبیعی فرض کرد.
گاهی یک صدای کوچک میتواند نشانه شروع یک مشکل مکانیکی یا الکتریکی باشد.
۲. بررسی ترمز آسانسور
ترمز از مهمترین تجهیزات ایمنی در سیستم محرکه آسانسور است.
عملکرد صحیح ترمز باید در سرویسهای دورهای بررسی شود و وضعیت اجزای آن نیز مورد توجه قرار بگیرد.
اگر کابین هنگام توقف بیش از حد حرکت میکند، تراز آن با کف طبقه مناسب نیست یا رفتار آسانسور هنگام توقف تغییر کرده، موضوع باید توسط تکنسین متخصص بررسی شود.
تنظیم یا تعمیر ترمز آسانسور کار افراد غیرمتخصص نیست.
۳. بررسی سیمبکسل آسانسور
در آسانسورهای کششی، سیمبکسل نقش بسیار مهمی در حرکت کابین دارد.
در سرویس دورهای باید وضعیت ظاهری سیمبکسل، میزان سایش، خوردگی، آسیبدیدگی و شرایط کلی آن بررسی شود.
سیمبکسل قطعهای نیست که بتوان وضعیت آن را فقط با نگاهکردن از فاصله دور تأیید کرد. ارزیابی دقیق آن به دانش و تجربه تکنسین نیاز دارد.
۴. سرویس درب آسانسور
اگر از کاربران ساختمان بپرسیم بیشترین مشکل روزمره آسانسور چیست، احتمالاً تعداد زیادی از آنها به درب اشاره میکنند.
باز و بستهشدن نامنظم درب، صدای زیاد، ضربه هنگام بستهشدن یا بازشدن مجدد درب بدون دلیل، همگی میتوانند نشانه وجود مشکل باشند.
در سرویس درب آسانسور مواردی مانند:
- عملکرد قفل درب
- سنسورها
- کفشکها
- اپراتور درب
- تنظیمات مکانیکی
- باز و بستهشدن صحیح
- وضعیت اتصالات
بررسی میشوند.
۵. بررسی تابلو فرمان و سیستم کنترل
تابلو فرمان را میتوان مغز الکتریکی آسانسور دانست.
خطاهای ثبتشده، اتصالات، عملکرد تجهیزات کنترلی و وضعیت کلی سیستم باید بررسی شوند.
در آسانسورهای مجهز به درایو نیز عملکرد درایو و خطاهای احتمالی اهمیت زیادی دارد.
توجه داشته باشید که بازکردن و دستکاری تابلو فرمان بدون دانش فنی میتواند خطر برقگرفتگی یا ایجاد خرابی بیشتر را به همراه داشته باشد.
۶. بررسی گاورنر و پاراشوت
گاورنر و پاراشوت از تجهیزات مهم ایمنی آسانسور هستند.
این قسمتها نباید فقط به این دلیل که آسانسور در استفاده روزمره مشکلی ندارد، نادیده گرفته شوند.
بازرسی، تست و تنظیم تجهیزات ایمنی باید مطابق الزامات فنی و توسط افراد متخصص انجام شود.
دستکاری خودسرانه این تجهیزات میتواند خطرناک باشد.
۷. بررسی چاه و چاهک آسانسور
چاه آسانسور هم بخشی از فرآیند سرویس است.
وجود آب، رطوبت، روغن، زباله یا اشیای اضافی در چاهک میتواند برای تجهیزات مشکل ایجاد کند.
وضعیت تجهیزات موجود در چاهک، کلیدها، بافرها و سایر اجزای مرتبط نیز باید بررسی شود.
۸. بررسی کابین آسانسور
کابین فقط ظاهر و دکوراسیون آسانسور نیست.
در سرویس کابین، مواردی مانند:
- ترازشدن کابین با طبقات
- روشنایی
- فن
- دکمهها
- نمایشگر
- سیستم ارتباط اضطراری
- عملکرد درب
- شرایط کلی کابین
بررسی میشوند.
سرویس آسانسور شامل چه مواردی است؟
اگر بخواهیم خیلی خلاصه جواب بدهیم، سرویس آسانسور شامل بررسی و نگهداری بخشهای مکانیکی، الکتریکی و ایمنی آسانسور، تنظیمات لازم، روانکاری بخشهای مجاز، شناسایی ایرادات و انجام تستهای مرتبط با عملکرد دستگاه است.
اما یک نکته مهم وجود دارد:
همه شرکتها دقیقاً خدمات یکسانی را تحت عنوان «سرویس آسانسور» ارائه نمیدهند.
بنابراین قبل از عقد قرارداد باید مشخص کنید هزینهای که پرداخت میکنید دقیقاً شامل چه خدماتی است.
چکلیست سرویس آسانسور
| بخش آسانسور | موارد مهم برای بررسی |
|---|---|
| موتور | صدا، لرزش، دما و اتصالات |
| گیربکس | روغن، نشتی و عملکرد |
| ترمز | عملکرد و وضعیت اجزا |
| سیمبکسل | سایش، خوردگی و وضعیت ظاهری |
| دربها | قفل، سنسور، کفشک و اپراتور |
| تابلو فرمان | اتصالات و خطاها |
| درایو | عملکرد و خطاها |
| گاورنر | وضعیت و عملکرد |
| پاراشوت | بررسی و تست تخصصی |
| چاهک | رطوبت، نظافت و تجهیزات |
| کابین | تراز، روشنایی و تجهیزات |
| سیستم اضطراری | زنگ و سیستم ارتباطی |
این چکلیست برای آشنایی مدیر ساختمان با فرآیند سرویس مناسب است، اما انجام تستها و تنظیمات فنی باید توسط تکنسین متخصص انجام شود.
هر چند وقت یکبار باید آسانسور سرویس شود؟
پاسخ این سؤال برای همه آسانسورها یکسان نیست.
آسانسوری که در یک ساختمان مسکونی کمتردد فعالیت میکند، شرایط متفاوتی با آسانسور یک مجتمع تجاری، اداری یا ساختمان پرتردد دارد.
عوامل مهم عبارتاند از:
- تعداد دفعات استفاده
- تعداد توقفها
- نوع آسانسور
- عمر دستگاه
- شرایط محیطی
- وضعیت قطعات
- کاربری ساختمان
با این حال، سرویس دورهای منظم و قرارداد نگهداری ماهیانه برای آسانسورهای فعال اهمیت زیادی دارد.
اگر دستگاه قدیمی است یا تردد بالایی دارد، ممکن است علاوه بر بازدیدهای دورهای، بررسیهای بیشتری نیز مورد نیاز باشد.
قوانین سرویس و نگهداری آسانسور در ایران
سرویس آسانسور فقط برای جلوگیری از خرابی نیست؛ با ایمنی کاربران و الزامات فنی ساختمان ارتباط مستقیم دارد.
در ایران، آسانسورها مشمول استانداردها و الزامات فنی مرتبط هستند و موضوع نگهداری و بازرسی آنها باید جدی گرفته شود.
یک نکته مهم این است که سرویس و نگهداری آسانسور با بازرسی ایمنی و دریافت یا تمدید تأییدیههای مربوط به آسانسور یکسان نیست.
به زبان ساده، داشتن قرارداد سرویس ماهیانه به این معنی نیست که تمام فرآیندهای مربوط به بازرسی و تأییدیه ایمنی خودکار انجام شده است.
به همین دلیل مدیر ساختمان باید هم برای نگهداری منظم دستگاه برنامه داشته باشد و هم الزامات مربوط به بازرسی و ایمنی را پیگیری کند.
هزینه سرویس ماهیانه آسانسور ۱۴۰۵ چقدر است؟
یکی از مهمترین سؤالات مدیران ساختمان این است که هزینه سرویس ماهیانه آسانسور ۱۴۰۵ چقدر خواهد بود.
واقعیت این است که نمیتوان برای تمام آسانسورها یک قیمت ثابت اعلام کرد.
قیمت سرویس آسانسور به عواملی مثل تعداد توقف، نوع دستگاه، کاربری ساختمان، میزان تردد، نوع درب و شرایط فنی آسانسور بستگی دارد.
در برخی شیوههای قیمتگذاری، هزینه بر اساس تعداد توقف محاسبه میشود و در برخی قراردادها مبلغ مشخصی برای سرویس ماهیانه کل دستگاه تعیین میشود.
بنابراین هنگام مقایسه قیمت شرکتهای مختلف، فقط مبلغ نهایی را نگاه نکنید؛ ببینید این مبلغ دقیقاً چه خدماتی را پوشش میدهد.
چه عواملی روی قیمت سرویس آسانسور تأثیر میگذارند؟
تعداد توقف آسانسور
یکی از مهمترین عوامل، تعداد توقف است.
طبیعی است که سرویس آسانسور ۴ توقف با یک دستگاه ۱۵ توقف از نظر زمان و حجم کار یکسان نباشد.
نوع آسانسور
کششی، گیرلس، گیربکسی و هیدرولیک، ساختار و نیازهای نگهداری متفاوتی دارند.
میزان تردد
آسانسور یک ساختمان مسکونی کمتردد با آسانسور یک مرکز خرید شلوغ را نمیتوان با یک معیار قیمتگذاری کرد.
عمر آسانسور
هرچه آسانسور قدیمیتر باشد، احتمال نیاز به تنظیمات، تعمیرات و تعویض قطعات بیشتر میشود.
نوع درب
سیستم درب نیز میتواند در میزان کار سرویس و هزینه آن تأثیر داشته باشد.
تعداد آسانسورها
در ساختمانهایی که چند آسانسور دارند، معمولاً قرارداد میتواند به شکل متفاوتی تنظیم شود.
نحوه محاسبه هزینه سرویس آسانسور چگونه است؟
نحوه محاسبه هزینه سرویس آسانسور به قرارداد، نرخ مورد استفاده شرکت و مشخصات دستگاه بستگی دارد.
برای درک ساده موضوع میتوان گفت:
هزینه سرویس ماهانه = نرخ پایه سرویس × عوامل مؤثر بر قیمت
در بعضی مدلهای قیمتگذاری، تعداد توقف یکی از عوامل اصلی است. برای مثال، اگر یک شرکت نرخ مشخصی را به ازای هر توقف تعیین کند، تعداد توقف آسانسور مستقیماً روی مبلغ نهایی اثر میگذارد.
اما این تنها عامل نیست.
نوع آسانسور، کاربری ساختمان، میزان تردد، شرایط دستگاه و خدماتی که شرکت ارائه میدهد نیز میتوانند قیمت نهایی را تغییر دهند.
بنابراین فرمول دقیق را باید از روی قرارداد و نرخنامه همان شرکت بررسی کرد.
آیا تعمیرات و قطعات داخل هزینه سرویس هستند؟
این یکی از مهمترین سؤالاتی است که باید قبل از امضای قرارداد بپرسید.
در بسیاری از قراردادها، سرویس دورهای از تعمیرات و تعویض قطعات جداست.
یعنی شرکت بابت بازدید و نگهداری دورهای مبلغ ماهانه دریافت میکند، اما اگر مثلاً کنتاکتور، سنسور، قفل درب یا قطعه دیگری خراب شود، هزینه قطعه و تعمیر جداگانه محاسبه خواهد شد.
البته ممکن است بعضی شرکتها قراردادهای کاملتری ارائه کنند که بخشی از تعمیرات را نیز پوشش دهد.
پس بهجای اینکه فقط بپرسید:
«سرویس آسانسور ماهی چقدر است؟»
بپرسید:
«این مبلغ دقیقاً شامل چه خدماتی میشود و چه هزینههایی جداگانه محاسبه خواهد شد؟»
تفاوت سرویس، نگهداری و تعمیر آسانسور چیست؟
این سه عبارت گاهی به جای یکدیگر استفاده میشوند، اما تفاوت دارند.
سرویس آسانسور
بازدیدهای دورهای، بررسی وضعیت دستگاه، تنظیمات لازم و اقدامات پیشگیرانه.
نگهداری آسانسور
مفهوم گستردهتری دارد و مجموعه اقداماتی است که برای حفظ عملکرد و ایمنی دستگاه در طول زمان انجام میشود.
تعمیر آسانسور
وقتی یک قطعه یا سیستم دچار خرابی شده، برای رفع مشکل تعمیر یا تعویض انجام میشود.
بنابراین اگر شرکت یا تکنسین گفت «این مورد شامل سرویس نیست و تعمیر محسوب میشود»، باید ببینید قرارداد شما چه چیزی را پوشش میدهد.
اشتباهات رایج در سرویس آسانسور
یکی از اشتباهات رایج این است که تصور کنیم سرویس آسانسور یعنی فقط روغنکاری.
در حالی که سرویس اصولی بسیار گستردهتر است.
اشتباه دوم، نادیدهگرفتن صدا و لرزش جدید است.
اشتباه سوم، استفاده از افراد فاقد تخصص برای تعمیر تجهیزات حساس.
اشتباه چهارم، انتخاب شرکت فقط بر اساس پایینترین قیمت.
اشتباه پنجم، به تعویق انداختن تعمیر یک ایراد کوچک تا زمانی که خرابی بزرگتری ایجاد شود.
چطور یک شرکت مناسب برای سرویس آسانسور انتخاب کنیم؟
قبل از عقد قرارداد، چند سؤال ساده میتواند از مشکلات آینده جلوگیری کند:
- بازدیدها چند وقت یکبار انجام میشوند؟
- در شرایط اضطراری تکنسین چه زمانی اعزام میشود؟
- سرویس شامل چه مواردی است؟
- هزینه قطعات جداگانه محاسبه میشود؟
- تعمیرات اساسی چطور قیمتگذاری میشوند؟
- آیا گزارش سرویس ارائه میشود؟
- مسئولیتهای شرکت و مدیر ساختمان چیست؟
- قرارداد دقیقاً چه مدت اعتبار دارد؟
شرکتی که خدماتش را شفاف توضیح میدهد، معمولاً انتخاب قابلاعتمادتری از مجموعهای است که فقط یک قیمت پایین اعلام میکند.
آیا خودمان میتوانیم آسانسور را سرویس کنیم؟
مدیر ساختمان میتواند وضعیت کلی آسانسور را زیر نظر داشته باشد، اما سرویس فنی موضوع دیگری است.
مثلاً اگر متوجه شدید آسانسور صدای جدیدی دارد، کابین هنگام توقف تراز نیست یا درب درست بسته نمیشود، بهترین کار این است که مشکل را ثبت و به تکنسین اعلام کنید.
اما تعمیر موتور، تنظیم ترمز، دستکاری تابلو فرمان، کار روی سیمبکسل یا تست تجهیزات ایمنی باید توسط افراد متخصص انجام شود.
آسانسور وسیلهای نیست که بتوان تعمیرات تخصصی آن را با آزمونوخطا انجام داد.
چکلیست مدیر ساختمان برای سرویس آسانسور
اگر مدیر ساختمان هستید، این موارد را بهصورت دورهای بررسی کنید:
قرارداد سرویس معتبر باشد.
بازدیدهای دورهای طبق برنامه انجام شود.
ایرادات ثبت و پیگیری شوند.
وضعیت دربها بررسی شود.
صدای غیرعادی موتور یا حرکت کابین جدی گرفته شود.
سیستم ارتباط اضطراری بررسی شود.
هزینه تعمیرات و قطعات شفاف باشد.
وضعیت بازرسی و الزامات ایمنی پیگیری شود.
گزارش سرویسها نگهداری شود.
سوالات متداول درباره آموزش سرویس آسانسور
سرویس آسانسور شامل چه مواردی است؟
سرویس آسانسور شامل بررسی بخشهای مکانیکی، الکتریکی و ایمنی دستگاه، کنترل موتور و ترمز، بررسی سیمبکسل، دربها، تابلو فرمان، تجهیزات ایمنی، کابین، چاه و چاهک و انجام تنظیمات و اقدامات پیشگیرانه لازم است.
هزینه سرویس ماهیانه آسانسور ۱۴۰۵ چقدر است؟
قیمت ثابت نیست و به تعداد توقف، نوع آسانسور، میزان تردد، کاربری ساختمان، عمر دستگاه و خدمات قرارداد بستگی دارد. بنابراین برای قیمت دقیق باید مشخصات آسانسور و مفاد قرارداد بررسی شود.
نحوه محاسبه هزینه سرویس آسانسور چگونه است؟
بسته به شرکت و قرارداد متفاوت است، اما تعداد توقف یکی از عوامل مهم در قیمتگذاری است. نوع دستگاه، کاربری، تردد و شرایط فنی آسانسور نیز میتوانند روی قیمت نهایی تأثیر بگذارند.
آیا سرویس ماهیانه شامل تعویض قطعات هم میشود؟
لزومی ندارد. در بسیاری از قراردادها هزینه سرویس دورهای از هزینه قطعات و تعمیرات جداست. حتماً این موضوع را قبل از عقد قرارداد مشخص کنید.
سرویس آسانسور هر چند وقت یکبار باید انجام شود؟
برنامه سرویس به نوع دستگاه، میزان استفاده، شرایط ساختمان و الزامات نگهداری بستگی دارد. آسانسورهای پرتردد یا قدیمی ممکن است به بررسی بیشتری نیاز داشته باشند.
تفاوت سرویس و تعمیر آسانسور چیست؟
سرویس بیشتر با هدف پیشگیری و نگهداری دورهای انجام میشود؛ تعمیر زمانی انجام میشود که یک قطعه یا سیستم دچار خرابی شده و نیاز به رفع عیب یا تعویض دارد.
جمعبندی
آموزش سرویس آسانسور فقط یادگرفتن چند مرحله برای روغنکاری یا بررسی موتور نیست. آسانسور مجموعهای از تجهیزات مکانیکی، الکتریکی و ایمنی است که عملکرد صحیح هرکدام روی عملکرد کل سیستم تأثیر میگذارد.
از موتور و ترمز گرفته تا سیمبکسل، دربها، تابلو فرمان، گاورنر، پاراشوت، چاهک و کابین، همه این بخشها باید در برنامه سرویس و نگهداری آسانسور مورد توجه قرار بگیرند.
از طرف دیگر، اگر دنبال قیمت هستید، بهتر است بهجای جستجوی یک عدد ثابت برای هزینه سرویس ماهیانه آسانسور ۱۴۰۵، ابتدا مشخصات دستگاه و خدمات قرارداد را بررسی کنید. نحوه محاسبه هزینه سرویس آسانسور میتواند بر اساس تعداد توقف و عوامل مختلف دیگری انجام شود.
در نهایت، ارزانترین سرویس لزوماً بهترین سرویس نیست. سرویس منظم، ثبت ایرادات، استفاده از تکنسین متخصص و توجه به الزامات ایمنی، هم عمر تجهیزات را بیشتر میکند و هم احتمال خرابیهای پرهزینه را کاهش میدهد.
برای آشنایی با خدمات و ثبت درخواست، به آسانسور یادگار مراجعه کنید و با ما در تماس باشید.
برای مشاوره و اطلاع از قیمتهای قطعات آسانسور ارومیه:
تماس مستقیم با ما
